Teknik analiz, borsa yatırımcılarının en çok kullandığı araçlardan biridir. Geçmiş fiyat hareketlerini ve işlem hacimlerini inceleyerek gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmeye çalışır. Bu yazıda, teknik analizin temellerini ve grafik okuma becerilerini geliştirmeniz için ihtiyacınız olan bilgileri bulacaksınız.

Teknik Analiz Nedir?

Teknik analiz, menkul kıymetlerin fiyat hareketlerini ve işlem hacimlerini inceleyerek gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmeye çalışan bir yöntemdir. Temel varsayımı, tüm bilgilerin fiyata yansıdığı ve fiyat hareketlerinin belirli kalıplar oluşturarak tekrarladığıdır.

Teknik analistler, grafikleri ve çeşitli göstergeleri kullanarak piyasanın genel yönünü, destek ve direnç seviyelerini ve alım satım sinyallerini belirlerler. Temel analizden farklı olarak, şirketin mali durumu yerine sadece fiyat ve hacim verilerine odaklanır.

Grafik Türleri ve Kullanımları

Teknik analizde en yaygın kullanılan grafik türleri çizgi grafikler, çubuk grafikler ve mum grafikleridir. Çizgi grafikler en basit olanıdır ve kapanış fiyatlarını birleştirerek oluşturulur. Genel trend hakkında hızlı bir fikir verir ancak detay içermez.

Mum grafikleri, Japon mum grafikleri olarak da bilinir ve en popüler grafik türüdür. Her mum, belirli bir zaman diliminde açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük fiyatları gösterir. Mumun rengi, dönemin yükseliş mi düşüş mü olduğunu belirtir. Yeşil veya beyaz mumlar yükselişi, kırmızı veya siyah mumlar düşüşü gösterir.

Trend Analizi

Teknik analizin en önemli prensiplerinden biri trend takibidir. Trend, fiyatların genel hareket yönüdür ve yükseliş trendi, düşüş trendi veya yatay trend olarak sınıflandırılır. Yükseliş trendinde her yeni tepe ve dip öncekinden yüksektir, düşüş trendinde ise tam tersidir.

Trend çizgileri, trendleri görselleştirmek için kullanılır. Yükseliş trendinde diplerden geçen bir çizgi, düşüş trendinde ise tepelerden geçen bir çizgi çizilir. Bu çizgiler destek ve direnç seviyeleri olarak işlev görür ve kırıldığında trend değişimi sinyali verebilir.

Destek ve Direnç Seviyeleri

Destek seviyesi, fiyatın düşüş esnasında durma ve tekrar yükselme eğilimi gösterdiği seviyedir. Direnç seviyesi ise fiyatın yükseliş esnasında durma ve tekrar düşme eğilimi gösterdiği seviyedir. Bu seviyeler, alım satım kararları için kritik önem taşır.

Destek ve direnç seviyeleri, geçmiş fiyat hareketlerine bakılarak belirlenir. Fiyat bir seviyeyi ne kadar çok test edip geri dönerse, o seviye o kadar güçlü kabul edilir. Bir destek veya direnç seviyesi kırıldığında, genellikle güçlü bir hareket başlar ve eski destek yeni direnç, eski direnç yeni destek olabilir.

Popüler Teknik Göstergeler

Teknik göstergeler, fiyat ve hacim verilerinden matematiksel hesaplamalar yaparak ek bilgi sağlayan araçlardır. Hareketli ortalamalar en basit ve yaygın kullanılan göstergelerdir. Belirli bir dönemdeki fiyatların ortalamasını alarak fiyat hareketlerini yumuşatır ve trendi daha net gösterir.

RSI (Relative Strength Index), momentumu ölçen bir osilatördür ve 0 ile 100 arasında değer alır. 70 üzerindeki değerler aşırı alım, 30 altındaki değerler aşırı satım bölgesi olarak kabul edilir. MACD, iki hareketli ortalama arasındaki farkı hesaplayarak momentum ve trend değişimlerini gösterir.

Mum Formasyonları

Mum grafikleri üzerinde oluşan belirli kalıplar, gelecekteki fiyat hareketleri hakkında ipuçları verebilir. Tek mumluk formasyonlar arasında doji, çekiç ve ters çekiç popülerdir. Doji, açılış ve kapanış fiyatlarının aynı veya çok yakın olduğu bir formasyon olup kararsızlık gösterir.

İki ve üç mumluk formasyonlar daha güçlü sinyaller verir. Engulfing (sarmalama) formasyonu, ikinci mumun birinci mumu tamamen içine aldığı bir kalıptır ve güçlü bir dönüş sinyali olabilir. Yıldız formasyonları, üç mumdan oluşur ve trend dönüşlerinde sıkça görülür.

Hacim Analizi

İşlem hacmi, teknik analizde fiyat kadar önemlidir. Hacim, belirli bir dönemde el değiştiren hisse senedi miktarını gösterir. Yüksek hacim, güçlü katılım ve güçlü hareket anlamına gelir, düşük hacim ise zayıf katılım ve güvensizlik gösterir.

Fiyat yükselirken hacim de artıyorsa, yükseliş trendinin güçlü olduğu anlaşılır. Fiyat yükselirken hacim düşüyorsa, yükseliş zayıflayabilir. Hacim analizi, diğer teknik araçlarla birlikte kullanıldığında daha güvenilir sinyaller verir.

Fibonacci Düzeltmeleri

Fibonacci dizisi, matematiksel bir kavram olup teknik analizde destek ve direnç seviyelerini belirlemek için kullanılır. Bir hareketin başlangıç ve bitiş noktaları belirlendikten sonra, belirli Fibonacci oranları uygulanarak potansiyel geri çekilme seviyeleri bulunur.

En yaygın Fibonacci seviyeleri yüzde 23.6, 38.2, 50, 61.8 ve 100'dür. Fiyat güçlü bir hareket sonrası genellikle bu seviyelerden birine kadar geri çekilir ve tekrar ana trend yönünde hareket eder. Fibonacci araçları, giriş ve çıkış noktalarını belirlemede yardımcı olur.

Teknik Analizde Sık Yapılan Hatalar

Teknik analiz güçlü bir araç olsa da, yanlış kullanıldığında yanıltıcı olabilir. En yaygın hatalardan biri, çok fazla gösterge kullanmaktır. Çok sayıda gösterge çelişkili sinyaller verebilir ve analiz karmaşıklaşır. Basit tutun ve birkaç güvenilir göstergeye odaklanın.

Diğer bir hata, sinyalleri tek başına değerlendirmektir. Hiçbir gösterge veya formasyon yüzde yüz doğru değildir. Birden fazla araç kullanın ve onaylanmış sinyallere göre hareket edin. Ayrıca, teknik analizi temel analiz ve piyasa haberleriyle desteklemek önemlidir.

Sonuç ve Pratik Öneriler

Teknik analiz öğrenmek zaman ve pratik gerektirir. Başlangıçta basit araçlarla başlayın ve yavaş yavaş repertuarınızı genişletin. Kağıt üzerinde işlem yaparak stratejilerinizi gerçek para riski olmadan test edin. Başarılı ve başarısız işlemlerinizi kaydedin, neler öğrendiğinizi analiz edin.

Unutmayın ki teknik analiz bir sanat kadar bilimdir. Aynı grafik farklı analistler tarafından farklı yorumlanabilir. Kendi tarzınızı geliştirin, hangi araçların sizin için en iyi çalıştığını keşfedin ve disiplinli bir şekilde uygulayın. Sürekli öğrenme ve pratik, teknik analizde başarının anahtarıdır.